ಆಗಸ್ಟ್: ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಿರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜ್ಯೋತಿ

ಲೇಖಕರು: ಇಂದಿರಾ ಪ್ರಕಾಶ್, ಶಿವಮೊಗ್ಗ

ಆಗಸ್ಟ್ ಎಂದರೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಸಿರು, ಶ್ರಾವಣದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಬದುಕಿನ ಉತ್ಸವ. ಮಳೆಹನಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಮುತ್ತಿಡುವಾಗ ತೇವಗೊಂಡ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಕಳೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೇ ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬ ಸಾರುತ್ತದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಕೇವಲ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆಯಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ, ಸೌಹಾರ್ದ, ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ. ತೋರಣ, ರಂಗೋಲಿ, ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು, ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪೂಜೆಯ ವಾತಾವರಣವು ಮನೆಗೆ ಮಂಗಳದ ಕಳೆ ತರುತ್ತದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಕೇವಲ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆಯಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ, ಸೌಹಾರ್ದ, ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ. ತೋರಣ, ರಂಗೋಲಿ, ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು, ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪೂಜೆಯ ವಾತಾವರಣವು ಮನೆಗೆ ಮಂಗಳದ ಕಳೆ ತರುತ್ತದೆ.

ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಧರ್ಮ, ಕರ್ತವ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತರ ಗುರುತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವ. ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆತ ವರವಲ್ಲ; ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರ ತ್ಯಾಗ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನದ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ, ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದ್, ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್, ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್, ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ, ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ, ತಾತ್ಯಾ ಟೋಪೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗದ ಸಾವಿರಾರು ವೀರರು ತಮ್ಮ ರಕ್ತವನ್ನು ಈ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೋರಾಟ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ಅದು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಣ್ಣೀರು, ತಾಯಿಯರ ವ್ಯಥೆ, ತಂದೆಯರ ತ್ಯಾಗ, ಹೆಂಡತಿಯರ ವಿರಹ, ಮಕ್ಕಳ ಅನಾಥ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ನೋವಿನ ಇತಿಹಾಸ. ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ಆರಿದವು; ಎಷ್ಟೋ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು. ಆದರೂ ಆ ಮಹನೀಯರು ದೇಶವೇ ಮೊದಲು ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಆ ಕರಾಳ ರಾತ್ರಿಗಳ ನೋವೇ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೆಳಕಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಹನೀಯರ ಜೀವನಗಾಥೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಓದುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶಪ್ರೇಮ, ತ್ಯಾಗ, ಶಿಸ್ತು, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಬದುಕಿನ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡುವಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಹಾಡುವಾಗ, ಈ ನೆಲಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ವೀರರನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವವು ಸಂಭ್ರಮದ ದಿನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಮೌನ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ದಿನವೂ ಹೌದು. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಡಿದ ಎಲ್ಲ ವೀರರಿಗೆ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ಅವರ ತ್ಯಾಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವುದೇ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.

ಮಳೆಯು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸುರಿಯುವಂತೆ, ಮಾನವೀಯತೆಯೂ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಪಾಠವೇ ಸಹಬಾಳ್ವೆ. ಮರಗಳು ನೆರಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನೀಡುತ್ತವೆ; ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಂಚುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕೂ ಪ್ರೀತಿ, ದಯೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಬೇಕು.

ಆಗಸ್ಟ್ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಸತ್ಯ ಒಂದೇ: ನಿಜವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಹಣದಲ್ಲಲ್ಲ; ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಕರ್ತವ್ಯಪರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಶ್ರಾವಣದ ಭಕ್ತಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪೆ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ದೀಪಗಳಾಗಲಿ.

ಈ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡೋಣ. ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದ ನೆಲೆಸಲಿ; ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಜ್ಯೋತಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಬೆಳಗುತ್ತಿರಲಿ. ಆಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಗಸ್ಟ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗಿರದೆ, ಬದುಕಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರುವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಹೋತ್ಸವವಾಗುತ್ತದೆ.

“ಭಕ್ತಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಗಿರಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿರಲಿ. ಮಾನವೀಯತೆ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರಲಿ.” ಇದೇ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯ. ಇದೇ ಶ್ರಾವಣದ ಸಾರ್ಥಕತೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಶಾಶ್ವತ ವೈಭವ.